Does Mona Liza need the Louvre? : Universal Museum


From left, Dr. Shobita Punja, Henry Loyrette(Louvre),Dr. Waafa El Saddik and Neil McGregor(British Museum)

Ακόμα και αν μιλούσαν για την συνταγή της Κόκα Κόλα  δεν θα έχανα την ομιλία τους. Αν και μεταξύ μας αυτή η συνταγή-ακα μάρκετινγκ- δουλεύει καλά σε όλες τις περιπτώσεις. Αναφέρομαι στα δύο μεγάλα  ‘μουσειακά’ ονόματα Νeil McGregor(British Museum) και Henry Loyrette(Louvre Museum) που παρεβρέθηκαν στο πάνελ  με θέμα συζήτησης  ‘Eθνικο Mουσείο : Μια συμβολική  ταυτότητα’  που έγινε στη αίθουσα διαλέξεων του  Μanarat Al Sadiyaat στο Αμπου Ντάμπι.   Εκτός από τα δύο μεγάλα ονόματα των μουσείων της δύσης, στο πάνελ πήραν μέρος  και  δύο γυναίκες από την άλλη μεριά της  σφαίρας, η   Δρ. Shobita Punja (CEO of the National Culture Fund, Ministry of Culture and Government of India), μια γλυκιά γυναίκα και αυθεντία επί του θέματος,  όπως ακριβώς και η δεύτερη γυναίκα του πάνελ η Δρ. Wafaa El Saddik  (the President of Children´s Alliance for Traditions and Social Engagement, International, member of the Supreme Council of Culture and former General Director of the Egyptian Museum, Cairo, Exhibitions Abroad Department of the Supreme Council of Antiquities of Egypt). H ομιλία έγινε μέσα στα πλαίσια της έκθεσης της Μεσοποταμίας και στην δημιουργία του Εθνικού Μουσείου Zayed στο Αμπου Νταμπι.

Zayed National Museum, Abu Dhabi by architect Norman Forster.

Οι ομιλητές προσπάθησαν να δώσουν έναν ορισμό  του  ‘εθνικού μουσείου’ και πως στέκεται η ιδέα αυτή στο  μεταβαλόμενο καινούργιο κόσμο. Κατά την διάρκεια των ανταλλαγών απόψεων μεταξύ των τεσσάρων ομιλητών, ξεχώρισα κάποια σημεία που αξίζει να αναφερθούν σε αυτό το μπλόγκ,  όπως :

  • Πώς το άτομο και  η κοινωνία  ερμηνεύει την συλλογή ενός μουσείου;
  • Η επιλογή κάθε συλλογής μπαίνει στο μικροσκόπιο της λογοκρισίας  όσον αφορά  τα ζητήματα ρατσισμού και σεξ. Kάθε κουλτούρα αντιμετωπίζει διαφορετικά αυτά τα δύο ζητήματα. Ιδιαίτερα, το πρώτο  παίζει πολύ ρόλο στην επιλογή μια συλλογής όσον αφορά το Βρετανικό Μουσείο, είπε  o  Νeil ΜcGregor
  • Η Δρ.Shobita Punja είπε ότι στην Ινδία δεν υπήρχε  αυτή η ιδέα του εθνικού μουσείου,  ήταν κάτι που το εισήγαγαν οι Βρετανοί. Για αυτούς (ινδούς) ήταν ένας διαρκής αγώνας να προφυλάξουν όλη αυτή την ‘πατρογονική’ κληρονομιά από τους δυτικούς’.  Σε αυτό  συμφώνησε και η  αιγύπτια Δρ.Wafaa el Saddik.
  • Μια ερώτηση που έκανε η Δρ. Punja τον Henry Loyrette και την οποία την βρήκα πολύ ανατρεπτική  ήταν : Eχει ανάγκη η Μόνα Λίζα το χώρο του ‘μουσείου;! Σε αυτή την ερώτηση θα πρόσθετα  ‘ή το Λούβρο έχει ανάγκη την Μόνα Λίζα; Oρμώμενη  από αυτό που είπε ο Hentry Loyrette όταν ανέλαβε την διοίκηση του Λούβρου  : oλοι οι επισκέπτες έρχονται στο Λούβρο να δούν τρία πράγματα : την Μόνα Λίζα,  την Αφροδίτη της Μήλου και την Πτερωτή Νίκη της Σαμοθράκης. Ισως αυτός είναι ο λόγος- να ανοίξει την συλλογή του μουσείου  σε περισσότερο κόσμο-  και φυσικά για οικονομικούς λόγους, ο Loyrette  αποφάσισε να πουλήσει το όνομα Λούβρο στο Αμπου Ντάμπι. To Aμπου Ντάμπι θα πληρώσει $572.1 εκατομμύρια  για να χρησιμοποιήσει το όνομα του Λούβρου και άλλα  $786.5 εκατομμύρια για δανεισμούς, εκθέσεις και συμβουλές. (Τhis is business for you!)

Jean Nouvel: Classical Museum, Louvre Museum in Abu Dhabi. France  will rotate between 200 and 300 artworks through the Louvre Abu Dhabi during a 10-year period

  • Ενας σημαντικός λόγος της ύπαρξης των μουσείων είναι η ‘αισθητική προσέγγιση των ιστορικών αντικειμένων’.
  • Ολοι οι πανελίστες συμφώνησαν ότι τα μουσεία είναι ‘ ιμπεριαλιστικά ιδρύματα’ και η προσέγγιση των μουσειολόγων από εδώ και πέρα, στο μεταβαλόμενο κόσμο, είναι να δανείζουν τις συλλογές στα  άλλα  μουσεία όλου του κόσμου.
  •  Η εκπαίδευση του κοινού, που πρέπει να αρχίζει από το σχολείο(το μουσείο μέσα στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα), είναι το πιο σημαντικό βήμα  για την ύπαρξη της ιδέας  των μουσείων στο σημερινό κόσμο. Aλλιώς θα παραμείνουν όπως ακριβώς  σκιαγράφησε  τον σημερινό επισκέπτη μουσείων ο Tom Flynn:  Ο σημερινός επισκέπτης μουσείου είναι μοντέρνος ‘Flaneur’, βολτάρει χωρίς σκοπό στους διαδρόμους των μουσείων, παίρνοντας κάποια οπτική ευχαρίστηση, κοιτάζει τα αντικείμενα, κοιτάζει τους άλλους ανθρώπους, κοιτάζει τους άλλους ανθρώπους που κοιτάζουν τα αλλά αντικείμενα… Αυτή είναι η εμπειρία του επισκέπτη των μουσείων στους μοντέρνους καιρούς.

Neil McGregor Director of British Museum

  • Ο ΜcGregor προσέγγισε την ιδέα του μουσείου και ιδιαίτερα του Βρετανικού Μουσείου σαν ‘παγκόσμιο-κάτω από την ίδια οροφή να βλέπουν όλο τον κόσμο’. Σε κάτι που ο συμφώνησε ο Ηenry Loyrette ‘εν μέρει’ . Προφανώς ο Loyrette θα εννοεί αυτό που είχε πεί σε παλαιότερη συνέντευξη  ‘πως μπορεί να είναι παγκόσμιο όταν το Λούβρο έχει μόνο δύο, τρία εργα τέχνης από την Αμερική;’

Παρακάτω, παραθέτω την άποψη  του Τom Flynn σχετικά με το βρετανικό μουσείο και την παγκόσμια ταυτότητα των μουσείων για περισσότερη επεξεργασία και τροφή στη σκέψη σχετικά με την ιδέα ‘Universal Museum’

‘One might argue that today a similar tension exists in the case of the Parthenon Marbles. The Marbles continue to function as evidence of an assumed right of conquest, with London promoting itself on behalf of Britain as somehow culturally superior to other nations, as Paris sought to do on behalf of France in the late 18 th century……

If the dispersal of parts of British national collections to the regions can be identified as beneficial in building local communities, then it logically follows that the repatriation of culturally significant artefacts to source communities could be equally beneficial in helping reconstruct a sense of national identity. Today, as successive polls demonstrate, the most profound challenges to the more anachronistic aspects of the museum’s inheritance come not from theorists or the academies, but from the museum’s core constituency – its visitors, its public. Whether the ‘universal museum’ will succeed in honourably discharging the public trust on the critical issues remains the great unanswered question facing the profession.

Αξίζει κανείς να διαβάσει την εργασία του Tom Flynn με τίτλο ‘Universal Museum’ στο παρακάτω σύνδεσμο : http://www.tomflynn.co.uk/UniversalMuseum.pdf ————————————-

Even,  if they were going to talk about the recipe of Coca Cola, I wouldn’t miss them. Nevertheless, this particular recipe- aka marketing- works in every situation.  And I’m talking about the big museum’s names   Neil Macgregor (Director of British Museum) and Henry Loyrette (Director of Louvre) who were  in a panel discussion with the title ‘National Museum : a symbolic identity’,  which took place at  Manarat Al Saadiyatt  lecture room, last week. The other two panelist were, Dr. Shobita Punja (the CEO of the National Culture Fund, Ministry of Culture and Government of India) a soft and very knowledgeable woman as well as  Dr. Wafaa El Saddik  (the President of Children´s Alliance for Traditions and Social Engagement, International, member of the Supreme Council of Culture and former General Director of the Egyptian Museum, Cairo, Exhibitions Abroad Department of the Supreme Council of Antiquities of Egypt).

The panelist tried to explore how we understand and define the national museum and how this  concept is exercised in our days in the new world.

Henry Loyrette, Dr. Wafaa El Saddik

During the discussion there were some very interesting points  as :

  • Dr. Wafaa El Saddik agreed with Dr. Shobita Punja when she  said the  notion of  the national museum is quite foreign for India. Τhe India people always tried to save their patrimonial heritage from the Western accumulation.
  • Dr. Punja asked- one very subversive question- Henry Loyrette ‘ Does Mona Liza need a museum?’ And I’ll extend her question ‘or the Louvre needs Mona Liza?’ Taking into consideration what Henry Loyrette said in a past interview when he undertook the Louvre’s administration : All the visitors come to see three things in the Louvre: Mona Liza, Venus de Milo and winged Victory of Samothrace. Perhaps for this reason -to open the collection to more people- and of course for financial reasons he decide to sell the name ‘Louvre’ to Abu Dhabi for $572.1 millions and for lending, exhibitions, advices anothter $786.5 millions.(Τhis is business for you!)
  • How the individual and the society interpret the collection of a museum?
  • The aesthetic approach of the historic objects are an important cause of the museum’s existence.
  • Sex and racial issues .  Different societies have different way of accepting these two big issues for  the collection of a museum. The racial issue is quite important for the British Museum according to Neil McGregor
  • The museums must be  included in the school curriculum to make a sense in this new changing world. Otherwise they will remain  as Tom Flynn says about the today’s museumgoer. ‘”Today’s average museumgoer is a modern day flâneur, strolling rather aimlessly through the corridors, partaking of the visual pleasures in a random way, looking at objects, looking at other people, looking at other people looking at other objects, perhaps pausing occasionally to marvel at something that asserts its individuality from within the panoply arrayed before him. To state it in this way is not to patronise the visitor, but to acknowledge the nature of the modern museum experience.”
  • All the panelists agreed that a national museum is an ‘Imperialistic Institution’.  Neil MacGregor said that the British concept reflects the universality of the museum something that Henry Loyrette partially agreed. Obviously, Loyrette would have in mind what he said in a previous interview ‘how the Louvre could be a universal museum when there are one to three pieces of art from America.’

Tom Flynn wrote a paper with a title  ‘Universal Museum’  and it is worth reading :

“One might argue that today a similar tension exists in the case of the Parthenon Marbles. The Marbles continue to function as evidence of an assumed right of conquest, with London promoting itself on behalf of Britain as somehow culturally superior to other nations, as Paris sought to do on behalf of France in the late 18 th century……

“If the dispersal of parts of British national collections to the regions can be identified as beneficial in building local communities, then it logically follows that the repatriation of culturally significant artefacts to source communities could be equally beneficial in helping reconstruct a sense of national identity. Today, as successive polls demonstrate, the most profound challenges to the more anachronistic aspects of the museum’s inheritance come not from theorists or the academies, but from the museum’s core constituency – its visitors, its public. Whether the ‘universal museum’ will succeed in honourably discharging the public trust on the critical issues remains the great unanswered question facing the profession’.”

You can find the rest of the paper’s context  at http://www.tomflynn.co.uk/UniversalMuseum.pdf